Barneko Maisua: jatorrira itzulera

Udazken honetan, laurogeita hamar lagun baino gehiago bildu ginen Amalurran, berriro ere jatorrira itzultzen gaituen bidearen zati bat elkarrekin ibiltzeko. Erretiro bakoitza aukera bat da geure burua begirada berriekin ikusteko, argiaren eta itzalaren atzean bizi dena deskubritzeko. Oraingoan, gure bidelaguna Maisuaren arketipoa izan zen.

Arketipo hau ez da kanpoko irudi bat, ezta aginduak ematen dizkigun ahots bat ere. Barneko presentzia da, entzuten eta konfiantza dugunean agertzen dena. Jakinduria hori agertzen da kontrola uzten dugunean, bizitzari irekitzen gatzaizkionean eta esperientziak eraldatzen uzten gaitunean.

Erretiroan zehar, dentsitatearen eta argitasunaren artean ibili ginen. Urrats bakoitzarekin, emozio bakoitzak —haserrea, epaia, amorrua edo erresumina— ate bat irekitzen zuen, beldurraren atzean zegoenari begiratzera gonbidatzen gintuen ate bat. Horixe izan zen gure lehen maisutasun ekintza: begiratzen ausartzen garenean, energia askatu eta eraldatzen hasten da.

Gorputza izan zen gure mapa eta gure zubia: beti zintzoa, beti jakintsua, eta buruak kontrolatu nahi zuena askatzen lagundu ziguna. Mugimenduaren, arnasa sakonaren eta dantzaren bidez, barrutik irten nahi zuenari irteera eman genion. Urrats bakoitzak eta keinu bakoitzak gogorarazi zigun askatasun benetakoa ez dela emozioetatik ihes egitea, baizik eta haiek besarkatzea, desegin arte.

Aurrera egin ahala, argiago bilakatzen zen zerbait: maisutasunaren bidea ez du perfekzioak neurtzen, baizik eta geure burua bizitzen ikasteak. Jakinduria ez da ezagutzatik jaiotzen, baizik eta esperientziaren integrazio sakonetik. Gorputzetik jaiotzen den jakinduria da, lurrarekin eta eguneroko bizitzarekin lotzen gaituena; gizakiaren baitan bizi den funtsezkoarekin bat egiten dugunean agertzen den jakinduria.

Amalurran, hiru hamarkada baino gehiago daramatzagu jatorrira itzultzeko bidean. Hasieran, etorkizunerantz mugitzen ginela zirudien, zerbait berri edo gorago bilatzen, baina denborarekin ulertu dugu bidaia hori ez dela aurrera egitea, itzultzea baizik; ez pilatzea, hustea; ez kanpoan bilatzea, baizik eta jada garena gogoratzea.

Jatorrira itzultzea askapen prozesu bat da: urratsez urrats, behar ez duguna uzten goaz —jasotako sinesmenak, geldiarazten gaituzten beldurrak, munduko desadostasunei lotzen gaituzten inertziak—. Hori egiterakoan, gure barne-paisaiak ere aldatzen dira: dentsitatea arintasun bihurtzen da, zarata isiltasun, eta borroka, bake.

Batzuetan, bide hau neketsua da. Bizitzak gelditu egin dela iruditzen zaigu, eta dena desegiten hasten da, egiazkoagoa den zerbait sortu dadin. Geldialdi horretan, kontrolatu ezin dugunari errenditzen gatzaizkionean, espazio berri bat irekitzen da: konfiantza piztu egiten da, eta jakinduriak ahots garbian hitz egiten hasten da.

Barneko Maisua hori da: prozesuari konfiantza emateko gaitasuna, nahiz eta ez jakin nora garamatzan. Gure baitan dagoen zatia da, bizitzak bere erritmo propioa duela dakiena, gure borondateen gainetik dagoen orden bat. Erritmo horri irekitzen garenean, gure barne-mundua orekan jartzen da.

Erretiroan, pertsona bakoitzak bere prozesua bizi izan zuen: batzuk isiltasunean, beste batzuk gorputzaren edo hitzaren bidez. Istorio bakoitza mosaiko handiago baten pieza bihurtu zen, eta azkenean, beti bezala, norbanako bakoitzaren presentziak eremu komun bat sortu zuen. Izan ere, norbait eraldatzen denean, zirkulu osoa aldatzen da.

Maisutasuna ez da itzalik ez izatea, baizik eta haiei beldurrik gabe aurre egitea; haserrea, lotsa edo kontrolatzeko gogoa agertzen direnean begirada mantentzea; eta emozio bakoitzak bere baitan dakarren irakaspena entzutea.

Gaur, topaketa honen ondoren, sentitzen dut Amalurraren bidea —eta nirea ere— barrurantz doala, espiral baten antzera. Osatzen dugun ziklo bakoitzak jatorriaren sakonera berri batera eramaten gaitu: gizakia eta funtsezkoa bat egiten diren tokira, non ez dagoen jada borrokarik izan ginenaren eta garenaren artean, dena bidaia bereko parte dela aitortzen dugulako.

Maisutasuna ez da helmuga bat, eguneroko praktika bat baizik. Eguneroko keinu xumeetan lantzen da: entzuten jakitean, erreakzionatu gabe; askatzen jakitean, norabidea galdu gabe; eta konfiantza mantentzean, nahiz eta ziurtasunik ez egon. Kontzientziaz bizitzeko artea da, denarekin harremanean bizitzea.

Erretiro honek gogorarazi digu benetako ikaskuntza bihotzak gidatzen duela, hitzak isiltasunari lekua egiten dionean eta ekintzak barrutik jaiotzen direnean. Une horretan, bizitza berriz ere isurtzen hasten da, eta gorputza lur emankor bihurtzen da, berria hartzeko prest.

Gaur, oraindik ere, paisaia berri horretara bidean noa: barruko paisaia zabalago, kontzienteago eta askeago horretara, behar ez duguna askatzen dugunean irekitzen den horretara. Izan ere, behin eta berriz ikasi dugu etorkizuna ez dela aurrean dagoena, baizik eta atzean jaiotzen dela, jatorrian bertan. Eta itzulera horretan, berriz aurkitzen ditugu konfiantza, jakinduria eta izatearen poza.