Te deseo que este final de año no sea un paréntesis emocional, sino una puerta hacia un 2026 con más discernimiento y menos autoengaño; con más contacto y menos defensas; con más verdad y más corazón, al mismo tiempo.
Abendua eta Gabonetako jaiak giro emozional jakin batekin etorri ohi dira, ia derrigorrezkoa balitz bezala: balantzea, esker ona, desio onak eta adiskidetzea. Baina urte bat ixtea ez litzateke giro kolektibo baten estetikara edo “tokatzen den” emoziora mugatu behar. Niretzat, ziklo baten amaiera une zorrotzagoa da: zintzotasuna, bereizmena, eta inozoa ez den irekiera eskatzen ditu.
Batzuetan, egun hauetako zailena ez da kanpoan gertatzen dena, barruan aktibatzen dena baizik: konparazioa, “ondo egon beharra”, familiaren edo ohituren zarata, norberaren eta besteen itxaropenak. Eta, hala ere, horrexegatik, abendua aukera bat ere izan daiteke: ez emozionalki estaltzeko, baizik eta argitasunez ikusteko nondik ari garen bizitzen. Izan ere, urte bat ixteko moduak sarri erakusten du zer babes-mekanismo eusten ditugun, zer patroi errepikatzen ditugun, zer egia saihesten dugun, edo zein erabaki—dagoeneko heldu direnak—atzeratzen jarraitzen dugun.
Laguntzen ditudan prozesuetan, eta oro har giza esperientzian, behin eta berriz ikusi dut eraldaketa ez dela normalean une intentsuetan edo ideia distiratsuetan finkatzen. Beste zerbait sosegatuagoan sostengatzen da: egiarekin dugun harremanean. Ez “egia” kontzeptu gisa, baizik eta egunerokoan agertzen den egia zehatz horretan: non amore ematen dudan gatazka saihesteko, non zurruntzen naizen kontrola sentitzeko, non isiltzen dudan funtsezkoa dena, non egokitzen naizen osasungarria baino gehiago, non nahasten ditudan konpromisoa eta gehiegizko ahalegina. Egia hori aurrez aurre begiratzen denean, zerbait antolatzen hasten da. Eta saihesten denean, hurrengo urtean berriro agertu ohi da, eszenatokiak aldatu arren.
Horregatik interesatzen zait bihotza irekitzea zentzu zorrotz eta praktiko batean. Bihotz irekia ez da beti atsegina den egoera emozional bat, ezta “on” izateko modu iraunkor bat ere. Kontaktuan egoteko gaitasuna da: sentitzen dudanarekin, gertatzen denarekin, nire erantzukizunarekin, sortzen dudan eraginarekin. Irekiera bat da, mugak ezabatzen ez dituena, baizik eta argitzen dituena; mina anestesiatu beharrean, ibiltzeko modukoa bihurtzen duena; onarpena bilatu beharrean, koherentzia bilatzen duena.
Ziklo bat ixten du, lasaitasunez onartu dezakeenak bizitako guztia ez dela izan nahi zuen modukoa. Eta, aldi berean, ikasi duena, heldu dena, eta errepikatzeari utzi diona aitortu dezakeenak. Itxiera ez da ondorio perfektu bat; integrazio nahikoa da. Eta integrazio hori gauza txikietan neurtzen da: erruduntasunik gabe atseden hartzeko gai naizen; oldarkortasunik gabe “ez” esateko; justifikatu gabe eskatzeko; biktima edo errudun bihurtu gabe konpontzeko; duintasuna galdu gabe gatazka bat sostengatzeko. Horixe da interesatzen zaidan espiritualtasuna: praktikan ageri dena, egunerokoan nabaritzen dena.
Nire lanean garrantzitsua da babes-mekanismoak ezagutzea: noizbait babestu gintuzten estrategiak. Arazoa agertzen da estrategia horiek identitate bihurtzen ditugunean eta jada ez digutenean zerbitzatzen. Batzuk nabarmenak dira—gogortasuna, kontrola—; beste batzuk sotilagoak dira, eta horregatik zailagoak: etengabeko atsegin ematea, ekoizkortasun behartua, “denarekin ahal duen pertsona” izateko presioa, erresumina estaltzen duen adeitasun gehiegizkoa, sentitzeari ihes egiteko arrazionalizazioa, edo zenbait hizkera espiritual, gizatiarraren lurraldera ez sartzeko modu dotore bilakatzen denean.
Urtea bihotz irekiarekin ixteak estrategia horiek ikusteko aukera ematen du, kondenatu gabe eta automatikoki obeditu gabe. Azken batean, askotan ez baitugu “gure historiari arrazoia” eman nahi; haren barruan harrapatuta bizitzeari utzi nahi diogu.
Eta puntu honetan, egia eta bihotza ez daude aurrez aurre. Bihotzik gabeko egia epaia bihur daiteke; egiarik gabeko bihotza, nahasmendua. 2026an bihotz irekiarekin sartzea ez da “polita sentitzeko” ahalegin bat. Antolatzen duen zintzotasunasostengatzea da, suntsitzen ez duena. Eta zintzotasun horrek, sarri, hiru mugimendu oso zehatz eskatzen ditu.
Lehenengoa: autoengainu modu jakin bati pixkanaka uko egitea. Ez da beharrezkoa dena aste batean desmuntatzea; baina bai gelditzeko erabiltzen dugun kontakizuna antzematea: “ezin dut”, “ez da momentua”, “hau aldatzen denean…”, “hala naiz”, “gero landuko dut”, “ez da hain garrantzitsua”. Bizitza zehatza da: saihesten duguna sarri itzuli egiten da, beste modu batean edo beste leku batean.
Bigarrena: ondorioak dituen egia praktiko bat onartzea. Beharbada atzeratutako elkarrizketa bat da. Beharbada gehiegi luzatu den muga bat. Beharbada konponketa bat. Beharbada uko egite bat. Beharbada deseroso egiten den erabaki bat. Itxiera erreal batek maiz badu erantzukizunezko ekintza bat; izan ere, argitasunez izendatzen ez dena sarri sintoma, higadura edo gatazka moduan adierazten da.
Hirugarrena: konpromiso errealista bat sostengatzea; eusten badiot, nire bizitzeko modua aldatzen duen zerbait. Osasunarekin eta atsedenarekin konpromisoa izan daiteke; harremanetan koherentzia handiagoarekin; lan egiteko modu jasangarriagoarekin; gorputzean presentzia handiagoarekin; soiltasun emozionalarekin; hitzean zintzotasunarekin. Eraldatzen duten konpromisoak ez dira handinahikeriak: agendan, mugetan, ohituretan eta erabakietan islatzen dira.
Agian urte-amaierako itxiera honen baliorik handiena hau gogoratzea da: ziklo berri batean sartzeko ez da beharrezkoa optimismo derrigorrezkoa. Areago, badago beste zerbait baliotsuagoa: irekiera konprometitua, dolua, deserosotasuna, egia eta baita esker ona ere sostengatzeko gai dena—benetan ikasi dugunari eta gure baitan mugitu denari begiratuz.
Itxiera une honetan bazaude, hiru galdera uzten dizkizut. Ez dute erantzun “polita” bilatzen; erantzun erabilgarria bilatzen dute. Idatzi, ahal baduzu, apaingarririk gabe:
• Zer geratu zaizu argi 2025ean, berriro ez baztertzeko?
• Zein patroi ez duzu errepikatu nahi 2026an, nahiz eta oraindik ere mantentzeko argudioak aurkitu?
• Zein erabakik, eutsiz gero, zure bizitza koherenteago egingo luke?
Urtea bihotz irekiarekin ixtea, funtsean, deskonektatzen gaituenarekin negoziatzeari uztea da, eta presentzia osoago baten alde egitea. Ez perfekzioagatik, baizik eta etengabeko defentsekin bizitzeak kostua duelako—eta kostu hori energiaren, osasunaren edo harremanen bidez ordaintzen dugulako.
Desio dizut urte-amaiera hau ez izatea parentesi emozional bat, baizik eta 2026rako ate bat: bereizmen gehiago eta autoengainu gutxiagorekin; kontaktu gehiago eta defentsa gutxiagorekin; egia gehiago eta bihotz gehiago, aldi berean.