Asteburu honetan, Amalurran, ehun lagun inguru elkartu gara udaberriko erretiroa Sendatzailearen arketipoaren baitan bizitzeko. Eta, orain, egun hauetan ireki denari begiratzean, benetako sendatze sakonerako espazio bat sortu dela sentitzen dut.
Udaberriak gogorarazten digu bizitza ez dela edozein modutan ernetzen. Neguaren ondoren, lurrean zerbait berrantolatu, ireki eta prestatu egiten da bizitza berriro hartzeko. Lorea iritsi aurretik, prestaketa isil, xume eta sakon bat dago. Prozesua ez da kimuarekin hasten, kimu horri eutsiko dion lurrarekin baizik.
Lurra ez da gugandik kanpo dagoen zerbait, gu ere lurra baikara. Naturaren parte gara eta haren erritmoetan parte hartzen dugu, barneratzeko, heltzeko eta berriz jaiotzeko zikloetan. Lurra ereite berri baterako prestatzen den bezala, gure barne-munduak ere espazioa ireki behar du zerbait berria erne ahal izateko.
Zentzu horretan, erretiroan bizitakoa udaberriak kanpoan zein barruan erakusten digun prozesu beraren adierazpena izan da: zerbait irekitzen da, zerbait berrantolatzen da, zerbaitek bere lekua aurkitzen du, bizitza berriro erne ahal izateko. Gugan ere, zaurituta, bereizita edo inkontziente geratu denak aitortua eta integratua izatea behar du, garenarekin harreman egiazkoagoa berreskuratu eta gure baitan berriro ere gure esentziarekin eta Izatearen benetakotasunarekin lotutako bizitza erne dadin.
Sintonia horretan, asteburuan zehar igaro ditugun faseak modu organikoan joan dira zabaltzen, prozesu beraren parte balira bezala.
Lehenik, lurra garbitzea beharrezkoa izan da. Garbitzea ez da azaleko zerbait kentzea bakarrik, jada balio ez diguna, funtzionatzen ez duena eta, hala ere, ohituragatik, beldurragatik, ezagunarekiko atxikimenduagatik edo identitate bat ematen digulako errepikatzen jarraitzen duguna ezagutzea ere bada. Garbitzea inertzia horiei, errepikatzen diren patroiei eta kontakizunei aurrez aurre begiratzea da, eta pixkanaka atzean uzten hastea. Baztertu gabe, bere garaian eusten eta bizirik irauten lagundu zigutela ulertuz, baina gaur egun leku bera betetzen jarraitzen badute erne nahi duen horri espaziorik uzten ez diotela konturatuz.
Hain zuzen ere, hor hasten da sendatzea: patroi horiei egiaz begiratzeko gai garenean eta, pixkanaka, haiekin identifikatuta bizitzeari uzten diogunean.
Ondoren, lurra goldatu eta mugitu behar izan dugu, geruza sakonagoetara iristeko. Mugimendu hori ez da beti erosoa, lurra mugitzeak ezaguna zaigun ordena bat aldatzea eta egonkorra zirudien baina, berez, gogortuta zegoen azalera bat haustea eskatzen baitu.
Gure baitan ere badira denborarekin trinkotzen joan diren eremuak, traumak, defentsek edo pertsonaiatik eta erreakziotik bizitzeko ohiturak eutsita. Baina bizitzak barrurago sartu nahi duenean, ezinbestean ukitzen ditu leku horiek eta mugitu egiten ditu.
Zentzu horretan, erretiroak ekarri digun ikaskuntza garrantzitsuenetako bat norberaren egia ezagutzeko eta izendatzeko beharra izan da, une bakoitzean gure baitan bizirik dagoenaren egia zehatza. Hori aitortzea funtsezkoa da, aurrez aurre begiratzen ez diogunak itzaletik eragiten jarraitzen baitu.
Esaterako, traizio egin dudala, mendeku hartu dudala, manipulatu dudala, erresumina dudala edo nire baitan beldurra edo mina dagoela aitortzeak ez gaitu bidetik urruntzen; alderantziz, bidean kokatzen gaitu.
Sentitzen dugunaren gainetik pasatzen garenean, hura izendatu gabe erreakzionatzen dugunean edo gure baitan bizi denaren egia aitortu beharrean leuntzen, estaltzen edo onargarriagoa den zerbait bihurtzen saiatzen garenean, “den horrekin”, gure baitan benetan gertatzen ari denaren egiarekin, harremana galtzen dugu.
Orduan, berriro ere “ez den horretatik” mugitzen hasten gara: defentsetatik, erreakziotik edo bizirik irauteko ikasi ditugun moduetatik.
Aldiz, pertsona bat zintzotasunez «hau da une honetan sentitzen ari naizena» esateko gai denean, deserosoa, zaurgarria edo sostengatzeko zaila izan arren, zerbait ordenatzen hasten da. Gatazka ez da berehala desagertzen, baina esperientzia desitxuratzeari uzten dio eta ate bihurtzen hasten da.
Horrela joan gara sakontzen, bakoitzaren barruan zerbait esentzialagoa erein eta ernetzen hasteko espazioa irekiz. Eta leku horretan agertu dena inozentzia izan da.
Inozentzia garen horren garbitasuna da, defentsarik, estrategiarik eta pertsonaiarik ez dagoen lekua; bizitzak bere horretan jarraitzen duen lekua, oraindik ere bidea ireki nahian. Inozentzia hazi gisa, “den horren” adierazpen gisa, minaren, traumaren eta bizirik irauteko eraiki ditugun forma guztien azpitik gure baitan bizirik jarraitzen duen horren adierazpen gisa.
Erretiroan ikusi ahal izan dugu inozentzia ez dugula eraiki behar, dagoeneko hor dagoelako, inoiz ez delako erabat galdu. Zauriak edo bizirauteko mekanismoek estali dutenean ere, han jarraitu du. Ez da inoiz desagertu. Eta orain berriro ere bidea ireki nahian ari da, gure erresistentziak zeharkatuz.
Beharbada, horregatik ikusi ahal izan dugu zein delikatua den leku hori, eta zenbateraino behar dituen presentzia eta koherentzia, berriro automatismoetan gal ez gaitezen. Agian hor agertzen da bide honen gako sakonenetako bat: inozentzia hori hazia dela, hori dela “dena”, eta harekin harremanean bizitzeak konpromisoa eta erantzukizuna eskatzen dituela.
Era berean, oso esanguratsua izan da ikustea inozentzia horren zati bat bidea irekitzen hasten denean bestearekin elkartzeko modua ere aldatzen dela. Zauriarekin, defentsekin edo beharrarekin identifikatu beharrean, leku esentzialago batetik elkartzen gara, bizitzarako irekiago dagoen leku batetik.
Erretiroan bereziki agerian geratu da elkarrekikotasunaren garrantzia, ematea eta jasotzea modu naturalean orekatzen joaten diren benetako esperientzia gisa.
Ikusi dugu nola, elkarren aurkako aldeak, jarrerak edo heredatutako gatazkak agertu diren espazioetan, zerbait desberdina ireki den haiekin identifikatzeari utzi diogunean. Orduan, kontua ez da jada nork duen arrazoia edo zein aldetan gauden, baizik eta une horretan bizitzak zer mugimendu eskatzen duen ezagutzea.
Leku horretatik, elkarrengana hurbiltzea, barkamena eskatzea edo jasotzea, besteari eustea eta besteari guri eusten uztea posible izan da, behartu gabe eta rol finko batean harrapatuta geratu gabe. Elkarrekikotasuna benetako mugimendu gisa agertu da horrela: bakoitzak bere lekua hartu ahal izan du bestea kanpoan utzi gabe, eta sendatzea banakako prozesu izatetik partekatutako prozesu izatera igaro da.
Azken urrats gisa, lurra elikatzea beharrezkoa izan da. Ez baita nahikoa garbitzea, mugitzea edo sakontzea, ondoren ernetzen hasten den hori arretaz sostengatzen ez badakigu.
Elikatzeak baldintzak sortzearekin du zerikusia, behartu gabe laguntzearekin, prozesu batzuek denbora behar dutela konfiantzaz onartzearekin. Eta hori gure sendatze-prozesurako ere baliagarria da.
Amalurran, udaberriko erretiro honetan, bizi izan duguna ez da hainbeste ikaskuntza bat edo eduki multzo bat izan, lurra prestatzeko esperientzia baizik: egiaz begiratzeko prestasuna, jada sostengatzen ez gaituena askatzea, espazio berriak irekitzea eta jaiotzen hasten den hori zaintzea.
Baina, batez ere, behin eta berriz garen horretara itzultzeko gonbidapena izan da, sendatzea ez dela leku batera iristea ulertuz, baizik eta gure egiarekin koherentzian eta Bizitzaren zerbitzura bizitzen ikastea.