Eraldaketa pertsonalaren eta harreman-sarearen birsortzearen artean zubi bat
Urte hauetan zehar, norbanakoen zein talde-prozesuak laguntzen aritu naizenean, sarri ikusi dut gehien beldurtzen gaituen horretan dagoela gure eraldaketaren giltza. Psikologia sakonak itzala deitzen dio gure nortasunaren bazter horri: garai batean gure ingurukoentzat edo gure buru-irudiarentzat onartezinak izan zirenez ukatu edo ezkutatu genituen alderdiei. Jungek zioen bezala, kontzientziara iristen ez denak inkontzientean jarraitzen du eta, azken batean, gure bizitza gidatzen du. Itzalaren lana, beraz, ahaztutako zatiengana berriz hurbiltzea da, haiekin topo egin eta gure baitara integratzeko.
Ukatzen duguna ez da suntsitu beharreko etsai bat, baizik eta gure barnean bizirik dirauten erantzun sortzaile bat. Mugak ezartzeko ezintasunak, ikusgaitz izateko desioak edo besteen alde etengabe sakrifikatzeko joerak babes-estrategia sortzaileak izan ziren, orduan gure burua babesteko modu gisa. Itzalak arrasto horiek gordetzen ditu eta, kontzientziaz begiratzean, “akats” zirudien horretan eraldaketarako aukera bat aurkitzen dugu.
Itzalak inkontzientetik eragiten duenean, adikzio, konpultsio edo proiekzio gisa azaltzen da. Baina argira ekartzen dugunean, esperientzia errotik aldatzen da: sufrimendua zegoen tokian indar ezkutua agertzen da. Adibidez, gure gain hartzen dugunean adikzioari eusten dion errua, adikzioak bere indarra galtzen hasten du. Antzeko zerbait gertatzen da proiekzioetan: guk geure buruari aitortzen ez dioguna besteari egozten diogunean. Sarritan ikusi dut nola, hortaz jabetzean, askapen bizkorra gertatzen den, kanpoko irudiarekiko borroka utzi eta gure baitako isla onartzen dugulako. Horren adibide argia da norbaiten autoritateak amorrua pizten digunean eta, sakonean, gure barneko indarra ukatzen ari garela ohartzen garenean. Bestea ez da etsai bihurtzen, ispilu eta maisu baizik. Proiekzio hori desegiten duen giltza sinplea bezain sakona da: egia esatea, erru eta kritikarik gabe.
Gaur badakigu gure sinesmenek eta pertzepzioek ez dutela soilik gure burua moldatzen, gorputza eta bizitza partekatua ere baldintzatzen dituzte. Itzalarekin lotutako sinesmen mugatzaileak eraldatzeak blokeoak askatzen ditu, bai norbanako mailan bai kolektiboan. Lana espazio partekatuetan egiten denean, bihotzaren eta buruaren arteko koherentziak eremu indartsu bat sortzen du, banakako esperientzia ez ezik talde osoaren giroa ere eraldatzeko gai dena. Proiektatzeari utzi eta integratzen hasten garenean, lehen zapalduta zegoen energia hori sortzaile bihurtzen da, eta loturak, proiektuak eta sareak berritzeko eskuragarri jartzen da. Kontzientziak, indar sortzaile gisa ulertuta, gogorarazten digu norbanakoaren integrazio-ekintza bakoitzak berritzeko aukerak irekitzen dituela harreman-sare osoarentzat. Eta mugimendu hori jaso ditugun oroimenetara ere iristen denean, sendatzea denboran zehar zabaltzen da: atzera begira, gure aurrekoak askatuz; eta aurrera begira, gure ondorengoei bide askeagoak irekiz.
Urteen poderioz ikusi dut dinamika horiek nola hartzen duten gorputza praktikan. Gidatzen ditudan tailer eta taldeetan, esperientzia hau ukigarri egiten da. Zirkulua ontzi kolektibobihurtzen da, non pertsonala eta taldekoa elkarrekin eraldatzen diren. Norbaitek bere buruaren alde mingarri batekin lan egiteko adorea duenean, askotan zama bakarti gisa bizi du. Baina espazio partekatuan adieraztean, lan horrek erresonantziak pizten ditu gainerakoengan. Bakartasuneko zama zirudiena kontzientzia eta bizitasuna gehitzen dizkion energian bihurtzen da. Norbaitek ez dela nahikoa izateko beldurra aitortzen duenean eta beste batzuek beren burua hor ikusten dutenean gertatzen den bezala: denek arnasa hartzen dute eta ulermen partekatua irekitzen da. Horrela laguntzen dut nik lan hau, espazioak eskainiz itzalak, onartua izan denean, indar eraldatzaile bihur dadin.
Bide honen muina onarpenean dago. Maitatzea ez da beti argian bizitzea, baizik eta itsusia, mingarria eta baztertua dena besarkatzeko gaitasuna izatea. Itxurazko ontasuna pseudo-maitasuna da, eta benetako maitasunak iluntasunari begiratzeko eta leku bat emateko adorea du. Maitatzea da beldurrak eta lotsak pizten diguna, gorde ohi duguna, onartzea. Horretan bakarrik ulertzen dugu argia ez dela itzalari ihes eginez lortzen, baizik eta hura zeharkatuz. Onarpen erradikal horretan bizitza eraldatzeko gai den indarra agertzen da.
Ikasketa hau ez da gure barnean soilik gertatzen. Naturak berak erakusten digu bere zikloetan: hazia lurpeko iluntasunean hondoratu behar da ernetzeko, eta gauak egunsentia prestatzen du. Praktika tradizionaletan, hala nola vision quest batean, naturaren indarraren aurrean bakarrik egoteak argi erakusten du sendatzea ez dela iristen iluntasuna saihestuz. Benetan heltzen da bizitzak aurrean jartzen diguna besarkatu eta onartzen dugunean, horren ardura hartu eta esperientzia integratuz.Sarritan ikusi dut beldur edo bakardade gisa bizitakoa, testuinguru horretan, indar eta argitasun bihurtzen dela. Horregatik ulertzen dugu gure barneko integrazio-prozesua estu lotuta dagoela mundua zaintzearekin eta birsortzearekin.
Itzalaren lana, hortaz, gaur egun egin beharreko bidea da: psikologikoa eta espirituala batzen ditu, pertsonala eta kolektiboa, indibiduala eta belaunaldiz belaunaldikoa. Iluntasunean dagoena gurekin adiskidetzeko eta garenaren erantzukizuna hartzeko gonbita egiten digu. Bidean aurkitzen dugun zauria misioaren ate bihurtzen dela, itzalak sortzaile eta bizitasun-iturri, eta integrazio-ekintza bakoitza ekarpen bat dela harreman-sarea berritzeko. Azken batean, itzalaren lana maitasun erradikalaren ekintza bat da.