Une batzuetan bibrazio sakon bat aktibatzen da gure baitan eta nor garen, nondik gatozen eta norantz garen biderauak gogorarazten digu. Frekuntzia sotil eta zaharra da, gure jatorriari lotua, gorputzean eta ariman durundi egiten duena eta bizi-helburura bideratzen gaituen barne-dei gisa sentitzen dena.
Niretzat, jatorriarekin konektatzea behar ebolutiboa da. Mundu gero eta mentalago, hiperkonektatu eta aldi berean deskonektatuago batean, jatorriarekin birkonektatzea bizitzari eusten dioten oinarrietara itzultzea da, sotil baina tinkoetara: harremanak, kontzientzia, zaintza, asmoa, erresilientzia edo konfiantza. Garen, sentitzen dugun eta bizi dugun guztia jatorri batekin lotuta dago, eta jatorri hori ezin da kokatu, baina bai gogoratu.
Jatorrira itzultzea, beraz, sare baten parte garela gogoratzea da, zeinetan ezer ez dagoen banandurik eta forma ikusgarri oro ikusezinetik sortzen den. Eta itzulera-ekintza horretan esnatzen dira gure zeluletan, gure ametsetan eta gure intuizioan dauden antzinako oroimen arketipikoak. Horien artean, Bisionarioaren arketipoa dago, begi-bistakotik haratago antzematen duen barne-indarra eta zentzuz beteriko barne-irudiek gida dezaten uzten duena. Bisionarioak errealitatea bere dimentsiorik sakonenean agerrarazi nahi du, ikusezina ikusgaiarekin eta jatorria orainarekin lotuz. Begirada sinboliko hori lantzea funtsezkoa da jatorriarekin birkonektatzeko, gonbidatu egiten gaituelako arimaren ikusmenean konfiantza izatera, intuizioak gidatzera eta inspirazioa azaleratzen uztera.
Horretarako, kontrola askatu behar da, gorputzaz fidatu, eta bihotzaren jakituriak, ez bakarrik adimenarenak, gure urratsak bideratu ditzan ahalbidetu. Azken batean, gizabanakoaren barru-barruan eta, aldi berean, kolektiboan bizi den zentzu-iturriarekin berriz konektatzeko gonbita da. Funtsean, tradizio guztiak bat datoz esatean jatorria ez dagoela iraganean, ezpada denboraz kanpokoan, irauten duen horretan. Hortxe ezagutzen du gure arimak bere etxea. Jatorria ez dago kanpoan, Lurraren memoria bizian baizik, haritz sakratuan, antzinako hizkuntzan, gure arbasoen ahotsen oihartzunak oraindik gordetzen dituzten kobazuloetan. Kantuetan dago, otoitzetan, azalpenik behar ez duen transmisio sinbolikoan, arima zuzenean ukitzen baitu. Gure zaurietan ere badago: zauri pertsonaletan, familiakoetan eta kulturaletan, haiek gordetzen baitute sendatzeko behar dugun informazioa.
Jatorrira itzultzea benetan garenari lotzen gaituen bibrazioa gogoratzea da, deskonektatzen gaituen guztiaz jabetuz: ahanztura, kexa, ezaguna errepikatzearen automatismoa, dagoeneko balio ez badigu ere. Bi frekuentzien arteko aldea sotila baina erabakigarria da. Batean, gure zaurgarritasunarekin konektatzen dugu, gure erdigunearekin, eta arimak behar duenera irekita gaude. Bestean, eraiki dugun pertsonaian harrapatuta geratzen gara, gabeziatik erreakzionatuz eta eskasetik exijituz.
Hiru hamarkada baino gehiagotan zehar, Amalurraren sortzaile eta bideratzaile gisa, bide hori barneko ahots batek gidatuta igaro dut, gogoratzera, sakontasunera jaistera, entzutera bultzatzen ninduena. Hasieran intuizioa izan zena, proiektu komunitario bat bezala zabaltzen joan zen, sendatzeko espazio bat, antzinakoan errotutako elkarbizitzarako praktika bat, femeninotasun sakona iratzarriz. Horrela, Amalurra, pertsonala eta kolektiboa dena aurkitu eta eraldatu zitekeen ontzi bihurtu zen, non memoriak adierazteko eta duintzeko bidea aurkitzen zuen. Bide hori barne-lanaren praktikaz, belaunaldien arteko sendaketaz eta organikoki hedatu diren prozesu indibidual eta kolektiboen akonpainamenduaz ehundu da.
Prozesu horretan, alderdi femenino sakonarekin topo egitea izan da jaitsiera bakoitza argitu eta eraldaketa bakoitzari eutsi dion indarra. Generoaz harago, ulertu dut femeninotasun sakona pertsona guztiengan bizi den dimentsio animiko eta espirituala dela eta, Amalurraren ibilbidean zehar, sakontasunetik azaleratzen den eta gutako bakoitzarengan presente dagoen alde sortzailea eta alde suntsitzailea maitasun berarekin besarkatzeko gaitasuna duen bizi-fluxu gisa agertu zela.
Indar biak jatorrizko bulkada beretik sortzen dira, eta gure eboluzio-prozesuaren zati banaezinak dira, erroan elkarren aurkakoak ez, baizik eta elkarren osagarriak direla argituz. Femeninotasun sakonak, hau da, bihotz sakratuak, euskaraz bihotz deitzen duguna irudikatzen du, “bihotza”, fonetikoki bi-hots (“bi hots” edo “bi taupada”) bezala ahoskatzen dena. Honela, Bihotzak bi soinu aipatzen ditu eta horien artean dagoen etena, etenaldi bat, gelditasun bat, ausentzia ez dena, baizik eta osotasuna, bere baitan hartzen dituena sorkuntza eta suntsiketa, hedapena eta barneratzea, taupada kanporantz eta barrurantz, ematea eta jasotzea, egitea eta izatea. Tarteko espazio horretan sortzen da integrazioa: polaritatea ezabatzen ez duen indar bat, baizik eta besarkatu eta oreka dinamiko bihurtzen duena.
Taupada sakon hori da benetako sorkuntza oro presentzia ireki, harkor eta bizitzarekin konektatuta dagoenetik azaleratu daitekeen matrizea. Barne-tentsioak harmonizatu eta erdigunera itzultzen gaituen bihotz sakratua da. Hortik, mina ez da oztopo, eraldaketaren hazia baizik eta itzala ez da mehatxu bat, integratu nahi duen osotasunaren zati bat baizik. Jatorrira itzultzea, funtsean, barne-matrize horrekin birkonektatzea da, gure bizi-helburua berriro gure barnean taupaka hastea ahalbidetzea, kaltetutakoa konpontzea iragana ezabatzea ez dela onartzea, baizik eta esanahia ematea eta Lurraren seme-alaben jatorrizko egoera horretara itzultzea, sorkuntzaren ikastun, orekaren zaintzaile.
Iturri horretatik, berria koherentziaz eta edertasunez sor daiteke, bizi gaituen eta gainditzen gaituen bizitzaren zerbitzura. Jatorrira itzultzea, beraz, berriro entzutea da, sentitzea, Lurrarekin konektatzea, gu niaren aurrean. Historia pertsonalak eta kolektiboak elkartzen dira eta, elkarrekin, patu berri bat sortzen duten puntura itzultzea da.
Jatorria ez dadila urruneko kontzeptua izan, eguneroko ekintza baizik.