Edukira joan
ES EU EN

Bloga

Emakumeen Lehen Topaketa 13 Amona Indigenen Nazioarteko Kontseiluarekin

Irene Goikolea8 min irakurtzeko

Artikulu hau hizkuntza honetan ere dago: ingelesez · gaztelaniaz

«Deitu nazio guztiei, bat izan gaitezen, azal gorrikoak, azal horikoak, zuriak eta beltzak; bat izan gaitezen eguzkiaren azpian gure arbasoengatik eta gure bilobengatik».

Nire esperientziaren zatiak partekatu nahiko nituzke «Emakumeen Lehen Topaketa 13 Amona Indigenen Nazioarteko Kontseiluarekin» (1st Women's Gathering with the International Council of the 13 Indigenous Grandmothers) topaketan, Soda Spring rantxoan, Arizonan, martxoaren 20tik 23ra ospatua. Topaketara joatea erabaki nuen duela 21 urte sentitu nuen dei berak bultzatuta, emakumezkoaren, Amaren funtsaren esnatzearen aldeko lehen urratsa eman nuenean, nire lehen emakumeen zirkulua deituz. Garai hartan Emakumezko Sakratua berreskuratzeko eta emakumearen sendatze-prozesuari buruzko gida eskatzeko otoitz egiteko konpromiso pertsonal eta taldekoarekin biltzen ziren emakume mexikarren zirkuluen berri baino ez nuen, gure boterea eta indarra berreskuratzeko helburuarekin. Jarraitzeko eredu gehiagorik izan ez arren, erronka asko ekarri zituen bulkada batek eraman ninduen, baina baita fruitu asko ere, hala nola hiru komunitate intentzionalen sorrera, horrek ekarri duen guztiarekin. Gaur egun, bulkada honek bere ibilbidea osatu du jada, eta Arizonako lur sakratuko topaketara joatea etapa bat ixtea eta hurrengoari ateak irekitzea zen.

13 amonen kontseilua emakume lider talde batek osatzen du, jakinduria indigenaren zaindariak, gizakien arteko eta naturarekiko harreman orekatu bat berreskuratzeko hezten eta lan egiten dutenak. Beren mezu nagusia da guztiok dugula erantzukizunaren zati bat modu jasangarrian bizitzea lortzeko eta etorkizuneko belaunaldiei planeta bizigarri bat uzteko. Oraingoan «Amaren izenean» (In the Name of the Mother) biltzen ziren. Egun hauetan zehar, otoitzen, musikaren eta kantuen artean, amonek beren irakaspenak transmititzen joan ziren ekitaldira joan ginen 400 emakumeen aurrean. Ospatu zituzten zeremonia eta erritual guztiek helburu izan zuten Ama Lurrarekin lotura sakratua berrezartzea ahalbidetzen duen ezagutza partekatzea, zeren, Agnes amonaren arabera, emakumeok Lurraren zentroarekin lotzen gaituen zilbor-hestea baitugu. Topaketa osoan, amonek otoitzaren boterea azpimarratu zuten bereziki eta otoitz egin zuten etorkizuneko belaunaldiek bizitza osasuntsua izan zezaten; hori, amona beraren hitzetan, hitz egiten dena ibiliz lortzen da, hau da, bakoitzaren egia. Zehazki, oso hunkigarria izan zen Lakota zaharretako bat bere herriarengatik otoitz egiten eta alkoholarekin eta marihuanarekin arazoak dituzten pertsonengatik eskatzen ikustea, bere seme propioa bezala.

Era berean, guztiek otoitz egin zuten topaketaren helburu nagusiarengatik: planetako urak eta, ondorioz, barne-urak, hau da, gure emozioak, zaintzeko eta garbitzeko premia. Lan hori emakumeen erantzukizuna da, esan zuten, gu garelako bizitza ematen duten ur sakratuak daramatzagunak. Beren hitzen sinpletasuna gorabehera, indarrez erresonatzen zuten, murgilduta gauden egungo krisi-egoerari irtenbideak aurkitzeko gakoz beteta, hala nola planetako ur garbiak despribatizatzeko eta kutsatuak garbitzeko beharra.

Badakit neure esperientziagatik asmo baten inguruan topaketa bat egiten den bakoitzean unibertsoak hura betetzeko konspiratzen duela. Oraingoan neure buruari galdetzen nion zerk lortuko zuen han bildutako 400 emakumeen barne-urak aktibatzea, bihotza ireki eta sentimendua modu eraldatzailean isurtzen utzi arte, gure emozioak mugiaraziz eta garbituz. Programatu ezin den misterio bat den arren, asmoaren botereak beti eragiten du helburua nolabait gertatzea. Azken egunean, uraren bedeinkapen-zeremonia ospatu zen Montezuma Well-eko (Montezumaren Putzua) aintzira sakratuan. Zeremoniaren ondoren, Lakota amonak arratsaldeko saioa hasi zuen suaren aurrean otoitz eginez Bernadette amona afrikarrarengatik, zeinaren semea, aireportura eraman zuen bera, gau hartan hil baitzen.

Mina gorabehera, Bernadette presente zegoen, beste guztiekin batera, Lakota amonak berarengatik askatzen zuen otoitza entzuten. Otoitz horren boterea izan zen emakume guztiok sentimendu kolektibo hutsezko ibai batean murgildu gintuena, eta horrela batu ginen Bernadette amona une haietan duintasunez eta irekitasunez zeharkatzen ari zen min biziarekin, bere bihotz hautsi irekia eta, ondorioz, eskuzabala erakutsiz.

Emakume hau urratuta eta, hala ere, zutik hautemateak gure bihotzak irekitzen eta gure barne-urak negarrarekin isurtzen eta garbitzen uzten lagundu zigun. Gure elkartasunak eta errukiak emakume hura inguratu zuten, zeinaren mina ezinezkoa baitzen imajinatzea hortik igaro ez denarentzat, ama batek jasan dezakeen kolperik handienetako bat seme bat galtzea baita.

Guretzat, gertaera honen lekuko izateak bizitzaren benetako zentzura ireki gintuen, hots, heriotzari bihotz irekiarekin aurre egitea. Ez dut inoiz ahaztuko amona afrikarraren irudia, hautsita eta aldi berean eskuzabala hurbildu ginen guztiokin, bere zaurgarritasuna partekatuz bere lekua utzi gabe, sustrai sendoko eta adaburu handiko zuhaitz bati bezala helduta. Berak eredu bat eman zigun bizitzak une bakoitzean aurkezten digun ikasgaia nola jaso aurrera jarraitu ahal izateko.

Nabaria da, erakutsi zuten bezala, guztiek otoitzaren boterean konfiantza zutela, zeinaren eragina jada zientifikoki frogatzen ari baita. Lakota amonak esan zuen hainbat aldiz hiltzear egon zela baina oraindik ez zela joan, otoitzarekin egiteko lana geratzen zitzaiolako, etorkizuneko belaunaldiengatik eta mundu mailan zeharkatzen ari garen egoerarengatik eskatzeko.

Pribilegio bat izan zen amona hauek ikustea, batzuk 90 urtetik gertu, malkotan blai, tabako sakratuarekin otoitz egiten, Espiritu Handiarekin komunikatzen beren gizatasun, zaurgarritasun eta behar sakonenetik, eta beti bizitzagatik eskertzen. Une haietan, nire amaz gogoratu nintzen eta nola bera ere saiatu zen bere ereduarekin hainbeste praktikatzen zuen otoitzaren balioa niri irakasten. Denbora luzez ez nintzen gai izan bere irakaspena estimatzeko ez ulertzeko. Gaur praktika honen balioa aitortzen eta partekatzen dut.

Benetan oso inspiratzailea izan da amona hauek beren lana apaiz, sendatzaile, mezulari edo maistra gisa betetzen ikustea, adinak edo topaketa honetan parte hartzeko egindako distantziak mugatu gabe; haientzat ekintzan dagoen otoitz bat izan da. Guztiek egoten jakitearen eredua eman zuten, orduz zutik iraunez, Ama Lurraren eta arbasoen mezua transmititzen zuten bitartean, eta beren medikuntza eskuzabaltasunez eta sinpletasunez partekatzen zuten. Bestalde, oso aberasgarria izan da egun hauetan ezagutzen ez nituen baina oso lotuta sentitu naizen emakumeekin bizitzea, gorputz bakarra osatzearen sentsazioarekin, 13 amonek osatzen dutena bezalakoa. Ez dut zalantzarik topaketa hau emakumezkoaren esnatzea jada gertaera geldiezina dela eta emakumeok Lur honetan bizitza zaintzeko aldaketaren eta eraldaketaren alde aukeratu izanaren erantzukizuna hartzen ari garela erakusten duen agerpen bat dela.

Badakit ezinezkoa dela topaketa honetan zehar isuri den jakinduria guztia transmititzea, baina nire bihotza gehien ukitu zuten hitz batzuk utzi nahiko nituzke hemen. Goza ditzazuen espero dut.

  • Mona Polacca (Hopi) amona: «Nire bizitza osoan otoitzez inguratuta egon naiz, goizean, eguerdian eta gauean. Ez dut zalantzarik gu baino botere handiago bat dagoela. Sorkuntza osoarekin alderatzen bagara, gizakiok izaki oso ahulak gara. Otoitzarekin bizitzarako gida jasotzen dugu. Otoitza giza eskubide bat da».
  • Aama Bombo amona: «Hemen nago mundu osoaren onerako otoitz egiteko. Nik ez dut neure buruarentzat bakarrik lan egiten, guztientzat baizik. Hori da orain Lurrean behar dena Sattva Yuga garaira iristeko, non ez den jelosiarik, ez anbiziorik, ez gorrotorik izango».
  • Flordemayo amona: «Gutako bakoitza mugitzen eta bibratzen da bat bihurtzen garen bitartean. Guztiok izan gara deituak. Guztiok sentitzen dugu aldaketa eta badakigu premiazkoa dela Bat izatera iristea».
  • Tsering Dola Gyaltong amona: «Gure ekintzek eragina dute. Etorkizuneko belaunaldiengan eragiten dugu. Gaur egun gizateria gisa bizitzen ari garena iraganeko ekintzen eta gure egungo ekintza indibidual eta kolektiboen isla da. Amonen kontseiluarekin bat egiteko arrazoietako bat izan zen guztiok elkartzen ari ginela, oso testuinguru eta erlijio desberdinetatik etorri arren. Gehien batzen gaituena sufritzen dutenekiko sentitzen dugun zaintza eta maitasuna da. Munduaren sufrimendua arindu nahi dugu. Gure gizatasun partekatuak batzen gaitu».
  • Maria Alice Campos Freire amona: «Basoen amaierarekin, guztiontzat lekurik seguruena gure arbasoen "etxola" da. Gure arbasoentzako leku segurua gure bihotza da. Basoaren espiritua fedeko haurren bihotzean biziko da».
  • Rita Blumenstein amona: «Garai honetako Kaosaren ondoren bakea izango da».
  • Clara Shinobu Iura amona: «Handitasuna Jainkoaren agerpena da. Gu handitasun horren kanal izan gaitezke. Baina Jainkoa garela pentsatzen badugu, oker gaude. Gu banbua bezalakoak gara».
Irene Goikolea

Irene GoikoleaPsikologia Sakonean doktorea, coach integrala eta Amalurra Proiektuaren sortzailea. Ireneri buruz gehiago

Hurrengo ekitaldiak